Aktualizacja: 12 października 2026 (pierwotnie opublikowany: 13 maja 2015). Rozbudowałam tekst o aktualne dane o emeryturach, prognozy ZUS i konkretny plan działania.
W skrócie: emerytura z ZUS będzie dla większości z nas dużo niższa niż pensja. Prognozy publikowane przez ZUS mówią, że w 2060 r. może wynosić ok. 20–30% ostatniego wynagrodzenia. Biedę na emeryturze najczęściej przygotowujemy sobie same, przez nawyki z czasów pracy: życie na pokaz, brak własnych oszczędności, odkładanie decyzji na „później”, strach przed jakimkolwiek inwestowaniem i pracę bez składek. Każdy z tych błędów da się naprawić, a im wcześniej zaczniesz, tym mniej to kosztuje.
Kiedy pisałam pierwszą wersję tego tekstu w 2015 r., wiele osób w komentarzach odpowiadało: „Spokojnie, do emerytury jeszcze daleko”. Dziś część z nich jest dziesięć lat bliżej, a problem nie zrobił się ani trochę mniejszy. Wręcz przeciwnie.
Ten tekst nie ma Cię straszyć. Ma pokazać nawyki, przez które za 20–30 lat możesz obudzić się z emeryturą, która nie wystarcza na czynsz i leki. I to, co możesz zrobić z każdym z nich już teraz.
Jak wygląda emerytura w liczbach
| Kwota / wskaźnik | |
|---|---|
| Przeciętna emerytura kobiet (po waloryzacji w marcu 2026) | ok. 3 663 zł brutto |
| Przeciętna emerytura mężczyzn (po waloryzacji w marcu 2026) | ok. 5 312 zł brutto |
| Najniższa emerytura od 1.03.2026 | 1 978,49 zł brutto |
| Prognoza stopy zastąpienia w 2060 r. przy pracy do 67 lat | ok. 29% ostatniej pensji |
| Prognoza stopy zastąpienia w 2060 r. przy wieku 60/65 lat | ok. 19% ostatniej pensji |
Stopa zastąpienia to stosunek pierwszej emerytury do ostatniej pensji. Dziś dla wielu osób przekracza jeszcze 50%, ale prognozy ZUS (raport prof. Jarosława Oczki) pokazują, że w kolejnych dekadach będzie systematycznie spadać. Z szacunków Instytutu Emerytalnego wynika, że kobiety mogą dostawać ok. 20% ostatniej pensji, a mężczyźni ok. 25%. Dlaczego kobiety mniej – wyjaśniam szczegółowo w tekście Emerytura kobiet – dlaczego jest niższa.
Przełóżmy to na życie: jeśli dziś zarabiasz 7000 zł brutto, a ceny i pensje rosną w podobnym tempie, Twoja emerytura z ZUS może być bliżej 1500–2000 zł w dzisiejszych pieniądzach niż 4000 zł. Za tyle trudno opłacić mieszkanie, jedzenie i leki.
7 nawyków, przez które na emeryturze możesz być biedna
1. Żyjesz na pokaz
Nowy telefon co roku, auto ponad potrzeby, remont łazienki, bo znajomi też robią. Każda z tych decyzji z osobna wydaje się niewinna. Razem oznaczają, że przez 30 lat nie zostaje nic na przyszłość. Nie chodzi o to, żeby niczego sobie nie kupować. Chodzi o to, żeby kupować dla siebie, a nie dla innych. Pisałam o tym w tekście 10 nawyków, które mają ludzie bogaci – jedna z cech, które ich łączą, to brak potrzeby udowadniania czegokolwiek.
2. Nie odkładasz nic „swojego”
ZUS to tylko jedna noga, na której ma stać Twoja emerytura. Bez własnych oszczędności ta noga po prostu się chwieje. Nawet 200–300 zł miesięcznie odkładane przez 25 lat to po drodze kilkadziesiąt tysięcy złotych, a z procentem składanym – więcej. Jak dobrać kwotę, podpowiadam w tekście Ile odkładać miesięcznie.
3. Masz źle ustawione priorytety
Najpierw wakacje, potem nowe auto, potem remont, a emerytura „kiedyś”. Tymczasem w oszczędzaniu na emeryturę najcenniejszy jest czas. Ta sama kwota odkładana od 30. roku życia daje dużo więcej niż od 45., bo dłużej pracuje na siebie. Ustal kolejność: poduszka finansowa, spłata drogich długów, potem regularne odkładanie na emeryturę – a cele konsumpcyjne obok, a nie zamiast.
4. Boisz się inwestować
Rozumiem ten strach – sama długo trzymałam wszystko na lokatach. Ale pieniądze, które przez 30 lat leżą na nisko oprocentowanym koncie, tracą na wartości przez inflację. Inwestowanie nie musi oznaczać giełdy. Na początek wystarczą obligacje skarbowe indeksowane inflacją, np. w ramach IKE-Obligacje, gdzie po 60. urodzinach nie płacisz podatku od zysku.
5. Wypisujesz się ze wszystkiego, co „emerytalne”
PPK, IKE, IKZE – wiele osób rezygnuje z nich z nieufności, często bez sprawdzenia liczb. A przecież w PPK do każdych 100 zł Twoich wpłat pracodawca i państwo dokładają łącznie ok. 90 zł. Zanim złożysz deklarację rezygnacji, przeczytaj PPK – czy warto zostać, czy się wypisać. Ponowny autozapis czeka nas 1 marca 2027 r.
6. Pracujesz bez składek albo na minimalnych
Umowa o dzieło, praca „na czarno”, firma z najniższym możliwym ZUS-em przez 20 lat. Na rękę wychodzi więcej, ale to oznacza świadomą zgodę na bardzo niską emeryturę. Jeśli tak pracujesz, musisz odkładać sama – i to więcej niż osoba na etacie. Zaloguj się na PUE/eZUS i sprawdź, ile masz zgromadzone. To 10 minut, które często zmieniają podejście.
7. Uważasz, że „nie dożyjesz”
To zdanie słyszę zaskakująco często. Tymczasem kobieta, która dziś kończy 60 lat, ma przed sobą statystycznie jeszcze ponad 20 lat życia. To 240 miesięcy, w których trzeba płacić rachunki. Lepiej zaplanować emeryturę i jej nie potrzebować, niż potrzebować i nie mieć.
Co możesz zrobić już dziś – plan na 5 kroków
- Sprawdź swoje konto w ZUS i prognozę emerytury. Jeśli brakuje okresów pracy – wyjaśnij to teraz, póki masz dokumenty.
- Zbuduj poduszkę finansową, żeby nie sięgać po oszczędności emerytalne przy pierwszej awarii.
- Zostań w PPK albo świadomie z niego zrezygnuj – po przeliczeniu, a nie z automatu.
- Załóż IKE lub IKZE i ustaw stały przelew, nawet 100–200 zł. Różnice między nimi opisałam w tekście IKE czy IKZE – co wybrać.
- Raz w roku zrób przegląd: ile masz, ile dopłaciłaś, czy możesz podnieść kwotę o kolejne 50–100 zł.
Ile trzeba odkładać? Przykład
Chcesz mieć na emeryturze dodatkowe 1000 zł miesięcznie (w dzisiejszych pieniądzach) przez 20 lat? Potrzebujesz ok. 240 000 zł. Przy założeniu, że oszczędności zarabiają realnie ok. 2% rocznie ponad inflację:
| Zaczynasz w wieku | Lat do 60. urodzin | Ile odkładać miesięcznie |
|---|---|---|
| 30 lat | 30 | ok. 490 zł |
| 35 lat | 25 | ok. 620 zł |
| 40 lat | 20 | ok. 810 zł |
| 45 lat | 15 | ok. 1 150 zł |
To uproszczone wyliczenie, ale pokazuje najważniejsze: każde pięć lat zwłoki podnosi miesięczną kwotę o kilkaset złotych. Najlepszy moment na start był dziesięć lat temu. Drugi najlepszy jest dziś.
A jeśli emerytura jest już blisko?
Nie wszystko stracone. Kilka lat dłuższej pracy, spłata kredytów przed emeryturą, przegląd kosztów stałych i świadome decyzje o tym, kiedy złożyć wniosek, potrafią zrobić dużą różnicę. Praktyczną listę znajdziesz w tekście Pierwszy dzień na emeryturze – o czym warto pomyśleć.
Ten tekst ma charakter edukacyjny i nie jest indywidualną poradą finansową. Wysokość Twojej emerytury zależy od Twojej historii zatrudnienia – szczegóły sprawdzisz na swoim koncie w ZUS.
Najczęściej zadawane pytania
Ile będzie wynosić emerytura z ZUS w przyszłości?
Prognozy publikowane przez ZUS mówią, że w 2060 r. stopa zastąpienia może wynosić ok. 19–29% ostatniej pensji, zależnie od wieku przejścia na emeryturę. Oznacza to, że emerytura będzie znacznie niższa niż wynagrodzenie.
Ile wynosi przeciętna emerytura w 2026 roku?
Po marcowej waloryzacji w 2026 r. przeciętna emerytura kobiet wynosiła ok. 3663 zł brutto, a mężczyzn ok. 5312 zł brutto. Najniższa emerytura to 1978,49 zł brutto.
Jak uniknąć biedy na emeryturze?
Odkładać regularnie własne pieniądze poza ZUS (PPK, IKE, IKZE), mieć poduszkę finansową, spłacić długi przed emeryturą, pracować ze składkami i nie odkładać decyzji na później.
Ile trzeba odkładać na emeryturę miesięcznie?
To zależy od celu i czasu. Aby uzbierać ok. 240 000 zł na dodatkowe 1000 zł miesięcznie przez 20 lat, osoba zaczynająca w wieku 35 lat musi odkładać ok. 620 zł miesięcznie przy realnym zysku 2% rocznie.
Czy warto oszczędzać na emeryturę w obligacjach?
Obligacje indeksowane inflacją, np. 10-letnie EDO, to bezpieczny sposób ochrony oszczędności przed wzrostem cen. W ramach IKE-Obligacje po 60. urodzinach nie płaci się podatku od zysku.
Źródła: ZUS, „Od marca emerytury i renty w górę”, 2026; dane ZUS o strukturze emerytur po waloryzacji w marcu 2026 r. za serwisem ciekaweliczby.pl, 28.07.2026; J. Oczko, raport o prognozowanej stopie zastąpienia opublikowany przez ZUS (przytaczany m.in. przez Bankier.pl, „W 2060 roku emerytura z ZUS wyniesie mniej niż 20 proc. ostatniej pensji”); Instytut Emerytalny za Forbes.pl; mojeppk.pl, informacja o ponownym autozapisie w 2027 r.
Dodaj komentarz