W skrócie: kobiety w Polsce dostają przeciętnie o ok. 30% niższą emeryturę niż mężczyźni. Po marcowej waloryzacji w 2026 r. średnia emerytura kobiet wynosiła ok. 3663 zł brutto, a mężczyzn ok. 5312 zł. Powody to m.in. niższe zarobki, przerwy w pracy na opiekę nad dziećmi i bliskimi oraz wcześniejsze przejście na emeryturę – kapitał dzieli się wtedy na więcej miesięcy. Lukę można zmniejszyć: pilnując składek, dłużej pracując, korzystając z PPK, IKE i IKZE i negocjując wynagrodzenie.
Moja mama przepracowała ponad 35 lat. Dwoje dzieci, kilka lat „przerwy”, potem powrót na pół etatu, bo babcia zachorowała. Kiedy dostała pierwszą decyzję z ZUS, długo patrzyła na kwotę. Potem powiedziała tylko: „No cóż, przecież cały czas pracowałam”. I to jest właśnie sedno problemu. Kobiety pracują całe życie – tyle że duża część tej pracy nie trafia na konto w ZUS.
Emerytury kobiet i mężczyzn w liczbach
| Kobiety | Mężczyźni | |
|---|---|---|
| Przeciętna emerytura brutto (po waloryzacji w marcu 2026) | ok. 3 663 zł | ok. 5 312 zł |
| Powszechny wiek emerytalny | 60 lat | 65 lat |
| Najniższa emerytura od 1.03.2026 | 1 978,49 zł brutto | 1 978,49 zł brutto |
Różnica to ok. 1650 zł miesięcznie. W skali roku – prawie 20 tys. zł. W skali 20 lat na emeryturze – kwota, za którą można by kupić niewielkie mieszkanie.
Skąd bierze się ta luka
1. Niższe zarobki
Emerytura w obecnym systemie to w dużym uproszczeniu suma składek zebranych przez całe życie, podzielona przez przewidywaną liczbę miesięcy życia na emeryturze. Niższa pensja oznacza niższe składki. Według Eurostatu luka płacowa w Polsce jest niewielka na tle Unii (ok. 4% wobec ponad 11% średnio w UE za 2024 r.), ale GUS w badaniu struktury wynagrodzeń wykazywał wyższą różnicę – ok. 8%. Do tego kobiety rzadziej zajmują najlepiej płatne stanowiska.
2. Przerwy w pracy
Urlop wychowawczy, opieka nad chorym rodzicem, praca na część etatu. Za część tych okresów państwo opłaca składki, ale zwykle od niewielkiej podstawy. Kilka lat przerwy w wieku 30–40 lat to nie tylko mniej składek – to także utracony wzrost wynagrodzenia, który zwykle przychodzi właśnie w tym okresie kariery.
3. Krótsza praca i dłuższe życie
Kobiety mogą przejść na emeryturę pięć lat wcześniej niż mężczyźni. Zebrany kapitał dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia – wspólne dla obu płci. Im wcześniej przechodzisz na emeryturę, tym przez więcej miesięcy „rozkłada się” kapitał, a więc tym niższe świadczenie. Kobiety żyją też statystycznie dłużej, więc z tej niższej emerytury muszą utrzymać się dłużej.
4. Umowy cywilnoprawne i praca „na czarno”
Umowy o dzieło bez składek, praca bez umowy, prowadzenie firmy z minimalnym ZUS. W danym momencie to więcej pieniędzy na rękę, ale na emeryturze – boleśnie mniej.
Co możesz zrobić już teraz
Sprawdź swoje konto w ZUS
Zaloguj się na PUE/eZUS i zobacz informację o stanie konta. Znajdziesz tam zebrane składki i hipotetyczną emeryturę. Sprawdź, czy wszystkie okresy pracy są uwzględnione – błędy się zdarzają, a łatwiej je wyjaśnić, gdy masz jeszcze dokumenty.
Rozważ, kiedy przejść na emeryturę
Masz prawo przejść na emeryturę w wieku 60 lat, ale nie musisz. Każdy rok dłuższej pracy to i dodatkowe składki, i krótszy okres, przez który dzieli się kapitał. To decyzja osobista – zdrowie i sytuacja rodzinna są ważniejsze od kalkulacji – ale warto ją podjąć świadomie, a nie z automatu.
Korzystaj z dodatkowego oszczędzania
- PPK – pracodawca dokłada co najmniej 1,5% pensji, państwo 250 zł na start i 240 zł rocznie. Więcej w tekście PPK – czy warto zostać.
- IKE i IKZE – w 2026 r. możesz odłożyć do 28 260 zł na IKE i do 11 304 zł na IKZE, z ulgami podatkowymi. Porównanie znajdziesz w tekście IKE czy IKZE.
- Obligacje indeksowane inflacją – EDO na 10 lat chronią pieniądze przed wzrostem cen. Zacznij od przewodnika dla początkujących.
Negocjuj wynagrodzenie
Od 24 grudnia 2025 r. pracodawca musi podać kandydatowi informację o wynagrodzeniu lub jego przedziale – najlepiej w ogłoszeniu, najpóźniej przed rozmową lub podpisaniem umowy. Nie wolno mu też pytać o Twoje obecne zarobki. To pierwsza część unijnej dyrektywy o jawności wynagrodzeń. Kolejne przepisy, m.in. prawo do informacji o średnich zarobkach kobiet i mężczyzn na podobnych stanowiskach, są w przygotowaniu. Wykorzystaj te informacje przy zmianie pracy i rozmowie o podwyżce.
Zadbaj o składki w czasie przerw
Planujesz dłuższy urlop wychowawczy albo pracę na część etatu? Porozmawiaj z partnerem o tym, jak wyrównać różnicę. Jedno z rozwiązań: osoba, która więcej zarabia, co miesiąc wpłaca określoną kwotę na IKE lub IKZE osoby, która zostaje w domu. To nie „prezent”, tylko uczciwy podział kosztów decyzji, którą podjęliście razem.
Emerytura a związek
Jeśli żyjecie we wspólności majątkowej, oszczędności z czasu małżeństwa są co do zasady wspólne. Ale emerytura z ZUS jest indywidualna – w razie rozwodu każde z Was dostaje swoją, a środki zgromadzone na subkoncie w ZUS w czasie małżeństwa mogą podlegać podziałowi. Dlatego tak ważne jest, żeby oboje partnerzy mieli własne zabezpieczenie. O finansowej stronie związków piszę w tekście o wspólnym i oddzielnym budżecie.
Ile trzeba odkładać, żeby wyrównać lukę?
Załóżmy, że chcesz mieć na emeryturze dodatkowe 1000 zł miesięcznie przez 20 lat. To 240 000 zł (bez uwzględnienia inflacji i zysków w czasie wypłat). Jeśli masz 35 lat i 25 lat do emerytury, a Twoje oszczędności zarabiają realnie (ponad inflację) ok. 2% rocznie, musisz odkładać ok. 620 zł miesięcznie. Jeśli zaczniesz w wieku 45 lat i do emerytury zostanie Ci 15 lat – już ok. 1150 zł. To uproszczone wyliczenie, ale pokazuje jedno: najcenniejszy jest czas.
Pięć pytań, które warto zadać sobie przed czterdziestką
- Czy wiem, ile mam składek na koncie w ZUS i jaką emeryturę prognozuje dla mnie ZUS?
- Czy mam jakiekolwiek oszczędności emerytalne poza ZUS – PPK, IKE, IKZE?
- Czy moje zarobki są porównywalne z tym, ile płaci się na podobnych stanowiskach?
- Czy w razie rozstania miałabym własne zabezpieczenie finansowe?
- Czy mój partner wie, ile „kosztuje” mnie ograniczenie pracy na rzecz rodziny?
Jeśli na któreś pytanie odpowiedziałaś „nie wiem”, masz już plan na najbliższy weekend. Zacznij od jednego punktu – najlepiej od zalogowania się do ZUS. To 10 minut, a zmienia perspektywę na lata.
Najważniejsze na koniec
Nie piszę tego, żeby Cię przestraszyć. Piszę, bo wiele kobiet dowiaduje się o wysokości swojej emerytury dopiero z decyzji ZUS – kiedy nic już nie da się zmienić. Ty masz jeszcze czas. Nawet 200 zł miesięcznie odkładane od dziś to po 25 latach kilkadziesiąt tysięcy złotych. A jeśli emerytura jest już blisko, przeczytaj, o czym warto pomyśleć przed pierwszym dniem na emeryturze.
Ten tekst ma charakter informacyjny. Wysokość Twojej emerytury zależy od indywidualnej historii zatrudnienia – szczegóły sprawdzisz na swoim koncie w ZUS.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego kobiety mają niższe emerytury?
Głównie przez niższe zarobki, przerwy w pracy na opiekę nad dziećmi i bliskimi oraz wcześniejsze przejście na emeryturę, przez co zebrany kapitał dzieli się na więcej miesięcy.
Ile wynosi średnia emerytura kobiety w 2026 roku?
Po marcowej waloryzacji w 2026 r. przeciętna emerytura kobiet wynosiła ok. 3663 zł brutto, a mężczyzn ok. 5312 zł brutto.
Ile wynosi najniższa emerytura w 2026 roku?
Od 1 marca 2026 r. najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto.
Czy warto pracować dłużej niż do 60 lat?
Dłuższa praca zwiększa emeryturę, bo przybywa składek, a kapitał dzieli się przez mniej miesięcy. Decyzja zależy jednak od zdrowia, sytuacji rodzinnej i finansowej.
Jak kobieta może zwiększyć swoją przyszłą emeryturę?
Pilnując składek i umów, negocjując wynagrodzenie, korzystając z PPK, IKE i IKZE oraz wyrównując w związku finansowe skutki przerw w pracy.
Źródła: ZUS, „Od marca emerytury i renty w górę”, 2026 (najniższa emerytura); dane ZUS o strukturze wysokości emerytur po waloryzacji w marcu 2026 r. przytoczone przez serwis ciekaweliczby.pl, 28.07.2026; Eurostat, wskaźnik luki płacowej (gender pay gap) za 2024 r.; GUS, „Struktura wynagrodzeń według zawodów”; Kodeks pracy, art. 18³ca (jawność wynagrodzeń w rekrutacji); obligacjeskarbowe.pl, limity IKE i IKZE na 2026 r.
Dodaj komentarz